SUNGAI BULOH, 19 Okt. – Kesiapsiagaan menghadapi banjir menjadi fokus lawatan lapangan dan sesi perbincangan kumpulan berfokus yang melibatkan lima pelajar Sarjana Pengurusan Risiko Bencana, Institut Teknologi Antarabangsa Malaysia-Jepun (MJIIT), Universiti Teknologi Malaysia (UTM), bersama komuniti Kampung Orang Asli Sungai Buloh.
Program yang diselaraskan oleh Dr. Nurul Zainab Along itu bertujuan menghubungkan pembelajaran akademik dengan pengalaman sebenar masyarakat dalam menghadapi banjir. Menerusi interaksi secara langsung dengan penduduk serta perkongsian kepakaran agensi teknikal, pelajar berpeluang memahami risiko banjir setempat dan meneliti pendekatan kesiapsiagaan berdasarkan keadaan persekitaran komuniti.
Pelaksanaan program ini mendapat kerjasama Pengerusi Kampung Orang Asli Sungai Buloh, Juriah, yang memberikan keizinan dan menerima kunjungan rombongan UTM. Penglibatan beliau dan penduduk setempat membuka ruang kepada perkongsian pengalaman dalam suasana yang mengutamakan dialog, keterbukaan dan sikap saling menghormati.
Program ini turut melibatkan Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS) Daerah Gombak serta Jabatan Meteorologi Malaysia (MET Malaysia) bagi memberikan pendedahan kepada pelajar dan komuniti mengenai aspek teknikal berkaitan banjir dan cuaca.
JPS diwakili oleh Jurutera Daerah Gombak, Ir. Ts. Gs. Hajah Noor Aishah Zaharin, dan Timbalan Jurutera Daerah Gombak, Ts. Gs. Mohamad Shahrul Amrie Shafehardin. MET Malaysia pula diwakili oleh Sharmijasdy Abdul Razak, Ketua Penolong Pengarah, Pusat Operasi Cuaca dan Gempa Bumi Nasional.
Menerusi taklimat yang disampaikan, peserta mendapat penerangan berkaitan banjir, keadaan cuaca dan langkah mitigasi. Perkongsian tersebut membantu pelajar memahami hubungan antara maklumat teknikal, sistem amaran awal dan tindakan masyarakat dalam menghadapi risiko banjir. Sesi bersama pegawai agensi turut membuka ruang untuk membincangkan risiko setempat serta kepentingan penyampaian maklumat yang jelas dan mudah difahami.
Dalam konteks pengurusan risiko bencana, maklumat teknikal perlu diteliti bersama keadaan kehidupan masyarakat yang terdedah kepada risiko. Penerangan mengenai cuaca, sungai dan sistem saliran memberikan asas kepada pelajar untuk memahami pengalaman penduduk, khususnya berkaitan persediaan dan tindakan ketika berhadapan dengan banjir.
Lima pelajar yang menyertai program ini ialah Mejar Nurul Dahlia Dahalan dan Mejar Mohd Haniff Mansor dari Kementerian Pertahanan; Mohammad Hafiz Mat Shahar dan Muhammad Azrul Azemis dari Kolej Institut Jantung Negara (IJN); serta Yazeed AlRaddi, seorang paramedik dari Arab Saudi.
Kepelbagaian latar belakang profesional peserta memberikan perspektif merentas bidang dalam meneliti pengurusan risiko bencana. Pengalaman dalam sektor pertahanan dan kesihatan, misalnya, mempunyai kaitan dengan aspek keselamatan, komunikasi dan penyampaian bantuan kepada masyarakat ketika kecemasan.
Melalui lawatan lapangan ini, pelajar berpeluang menghubungkan pengetahuan profesional masing-masing dengan pendekatan pengurusan risiko bencana yang mengambil kira keadaan setempat. Pengalaman berinteraksi dengan penduduk turut membantu mereka memahami kepentingan mendengar pandangan komuniti sebelum membuat penilaian terhadap sesuatu isu.
Selain taklimat teknikal, sesi perbincangan kumpulan berfokus atau Focus Group Discussion (FGD) menjadi antara komponen utama program. Sesi ini memberikan peluang kepada penduduk untuk berkongsi pengalaman dan pandangan mengenai tahap kesiapsiagaan serta tindak balas mereka ketika menghadapi banjir kilat.
Melalui perbincangan tersebut, pelajar dapat mendengar sendiri pengalaman penduduk dan menelitinya berdasarkan keadaan kehidupan serta persekitaran kampung. Pendekatan ini turut membolehkan peserta memahami isu dengan lebih mendalam melalui pertukaran pandangan dan perkongsian pengalaman antara penduduk dengan pelajar.
Pengetahuan penduduk mengenai kawasan kediaman serta pengalaman mereka menghadapi banjir merupakan sumber pembelajaran yang melengkapi maklumat teknikal daripada agensi berkaitan. Penggabungan kedua-dua sumber pengetahuan ini penting bagi membina pemahaman risiko yang lebih menyeluruh dan dekat dengan realiti masyarakat.
Pada masa yang sama, perbincangan tersebut memberikan pendedahan bahawa setiap isi rumah mungkin mempunyai keperluan, sumber dan kemampuan yang berbeza dalam membuat persediaan menghadapi banjir. Oleh itu, pendekatan kesiapsiagaan perlu mengambil kira keadaan setempat serta pengalaman masyarakat yang berhadapan dengan risiko berkenaan.
Bagi pelajar, sesi ini turut menjadi ruang untuk mengasah kemahiran mengemukakan soalan dengan jelas, mendengar secara aktif dan mengendalikan perbincangan secara berhemah. Memberikan ruang kepada penduduk untuk berkongsi pengalaman mengikut keselesaan masing-masing juga merupakan sebahagian daripada proses pembelajaran yang menekankan rasa hormat terhadap komuniti.
Selain itu, pelajar didedahkan kepada tanggungjawab untuk merekodkan dan menyampaikan pandangan komuniti secara tepat dalam penulisan akademik. Setiap perkongsian perlu difahami berdasarkan konteks asal, manakala tafsiran terhadap pengalaman penduduk hendaklah dibuat dengan teliti bagi mengelakkan perubahan maksud atau salah faham.
Secara keseluruhannya, program ini membantu menghubungkan konsep yang dipelajari di bilik kuliah dengan persoalan sebenar di lapangan. Pembelajaran pengurusan risiko bencana menjadi lebih bermakna apabila pelajar berpeluang meneliti hubungan antara maklumat teknikal, tindakan kesiapsiagaan dan keperluan manusia dalam persekitaran tertentu.
Pertemuan antara universiti, agensi teknikal dan komuniti ini turut menyediakan ruang untuk pertukaran pengetahuan serta pembinaan kefahaman bersama. Kerjasama sedemikian penting bagi menyokong perbincangan dan usaha kesiapsiagaan banjir yang mengambil kira kepakaran teknikal serta pengalaman penduduk secara seimbang.
